Pesten, je komt het regelmatig tegen in de media. Vroeger werd er eigenlijk niet echt iets tegen gedaan, tenminste, niet voor zover ik mij kan herinneren. Het lijkt wel een probleem van alle tijden te zijn, of er nu wel of geen aandacht voor is. Ik denk dat pesten voortkomt uit angst. Angst voor de ander, die anders is dan jij. En angst dat jij ook als anders gezien wordt door de ander. Uit lijfsbehoud duw je die ander dan weg, en als dat niet goedschiks kan, dan maar kwaadschiks. Wanneer je sterk in je schoenen staat, en wanneer je evenwichtig en stabiel bent heb je het niet nodig om te pesten. En zal je ook minder snel gepest worden. Kinderen zijn in ontwikkeling, in de groei, er verandert continue van alles in hun lichaam en hersenen. Vandaar dat ze per definitie niet evenwichtig zijn. Daarom moeten volwassenen hen helpen en ervoor zorgen dat ze een veilige omgeving hebben waarin ze kunnen oefenen met het omgaan met elkaar.

Ik ben ook gepest, op de lagere school. Het heeft heel lang geduurd tot ik er thuis iets van vertelde. Min thuissituatie was niet zo ideaal. Ik besloot om na de 4e klas (nu groep 6) gewoon niet meer naar school te gaan. Ik had er genoeg van, ik kon lezen en schrijven, ik vond het wel best. Ik wilde nooit meer gepest worden. En omdat ik zo vastbesloten was heeft mijn moeder een andere school voor mij gezocht. Daar ging het wel beter. Maar het duurt lang voordat je je zelfvertrouwen weer wat terug hebt.

De echte ommekeer kwam toen ik uitgenodigd werd voor een reünie door de klas waar ik weggepest was. Ik zal een jaar of 23 geweest zijn. Het verbaasde mij dat ik een uitnodiging kreeg, vooral omdat ik een paar keer verhuisd was en ik de brief kreeg op het goede adres. Ze hadden dus wel moeite gedaan om mij te vinden was mijn conclusie. Met knikkende knieën ging ik naar de voormalige klasgenoot alwaar het feest gegeven werd. Hij kwam mij tegemoet gelopen. Ik zie het nog zo voor mij, hij heette mij welkom en benadrukte hoe fijn hij het vond dat ik gekomen was. En hij zei dat ik behoorlijk slecht behandeld geweest was door deze klas. “Och”, zei ik bagatelliserend, “misschien is het in mijn herinnering wel erger dan het werkelijk geweest is” “Nee”, zei hij beslist, “dat is niet zo, we hebben je echt beestachtig behandeld en dat spijt ons..”

Het werd een heel gezellige avond. Ik zat op een gegeven moment met de grootste pestkoppen aan tafel met een biertje. En zij bleken nog meer herinneringen te hebben dan ik, en die herinneringen haalden we samen op. “Weet je nog, dat wij je klem hadden in het fietsenhok en dat we zeiden dat je je kleren uit moest trekken?” Och ja, dacht ik toen dat was ook zo… “We zijn zo blij dat je dat niet gedaan hebt!” Ik kreeg van allemaal excuses, een man begon zelfs te huilen en zei dat hij zo blij was dat hij na al die jaren eindelijk zijn excuses aan kon bieden. Een ander was zelf vader en hij dacht nog regelmatig aan mij en aan wat hij mij aangedaan had. Hoe erg hij dat vond en dat hij zich niet voor kon stellen dat iemand dat bij zijn eigen kind zou doen, dat hij diegene wel wat aan zou kunnen doen dan….

Die avond realiseerde ik mij dat ik niet de enige die last gehad had van mijn pestverleden, maar dat mijn pesters dat ook gehad hadden. En misschien nog wel meer dan ik. Want mijn geweten was altijd schoon gebleven en zij moesten leven met dat wat ze mij aangedaan hadden.

Ook heb ik de grote vraag gesteld die mij al jarenlang bezig hield. “Waarom hebben jullie mij zo gepest en mijn leven op de lagere school zo ondragelijk gemaakt?” Het antwoord was even simpel als schokkend. Je was anders dan wij, ik woonde als enige buiten het dorp, op een boerderij, iemand is begonnen met pesten, en niemand had de moed om ermee te stoppen. Als er toen iemand geweest was die met mij en de klas gesproken had, die mij had laten vertellen hoe het voor mij was om in die klas te zitten, dan was het misschien wel heel anders gelopen.

Nu kom ik in mijn werk regelmatig kinderen tegen die te maken hebben met pesten. Zowel gepesten als pesters. En zoals ik het zie hebben ze beide een aandeel. En zijn ze beide slachtoffer. Je kiest er niet zomaar voor om iemand te pesten en je kiest er zeker niet voor om gepest te worden. Volgens mij begint de oplossing bij het oefenen van respect, voor een ander, maar ook zeker voor jezelf.

Marjorie Vlaar